Jaarcongres Stedelijke Transformatie

Stedelijke transformaties als impuls voor de stad

Stedelijke transformatie betekent niet alleen meer ruimte voor wonen. Het biedt ook ruimte om andere maatschappelijke opgaven op te pakken en de leefbaarheid te vergroten. Tijdens het derde jaarcongres van het programma Stedelijke Transformatie ontdekt u welke mogelijkheden er zijn om stedelijke transformatie in te zetten als impuls voor de stad. Daarnaast brengen we u op de hoogte van de opbrengsten van het programma tot nu toe. Bent u erbij op 13 februari?

Wat kunt u verwachten?

Stedelijke transformaties zijn een unieke kans voor de stad. Het kan substantieel bijdragen aan de woningbehoefte. Daarnaast kunnen de ontwikkelingen fungeren als vliegwiel voor de stad en gebieden die nu slecht functioneren laten floreren. Gebieden kunnen veranderen van een no-go area in de nieuwe hotspots van een stad. Daarnaast kunnen transformatielocaties een belangrijke rol spelen bij het behalen van de verduurzamingsdoelstellingen en inspelen op veranderingen in mobiliteit, inclusiviteit of biodiversiteit.

Om de kansen van binnenstedelijke gebiedstransformaties optimaal te benutten, is inzicht nodig in de visie van de stad. Maar hoe bepaalt u wat voor stad u wilt zijn? Het programma Stedelijke Transformatie en de provincie Utrecht bieden hiervoor handvatten tijdens het jaarcongres. Samen kijken we hoe u dit vertaalt naar de transformatieopgave. 

Sprekers

Rob van Muilekom (gedeputeerde provincie Utrecht) trapt het plenaire programma af. Hij vertelt over de kansen die hij ziet voor synergie tussen de transformatiegebieden en bestaande gebieden, zoals mobiliteit, inclusiviteit en het voorzieningenniveau. Geurt van Randeraat (Site) gaat hier dieper op in en toont met een aantal voorbeelden aan hoe binnenstedelijke transformaties een impuls kunnen zijn voor de stad. Anja Winters (Winters & ©) geeft haar visie op de manier waarop overheden en marktpartijen dit in samenspraak kunnen doen. Jop Fackeldey (voorzitter van het programma Stedelijke Transformatie) deelt een aantal lessen uit het programma en legt uit hoe gemeenten en marktpartijen hier concreet mee aan de slag kunnen. Marja Appelman (ministerie van BZK) informeert u over de stand van zaken van de Rijksbijdrage van 1 miljard euro voor de bouw van betaalbare woningen.

Themasessies

  • Sustainable Development Goals en gebiedsontwikkeling
    De Sustainable Development Goals (SDG’s) vormen een toekomstagenda voor duurzame ontwikkeling in de periode 2015-2030. Bij het behalen van deze zeventien doelen is een belangrijke rol weggelegd voor de gebouwde omgeving en partijen die daarbij betrokken zijn, zoals gemeenten, projectontwikkelaars, bouwers, woningcorporaties en beleggers. Bas van de Griendt (Stratego Advies) gaat in op deze SDG’s en vertelt hoe deze als leidraad kunnen dienen bij gebiedsontwikkelingen. Hoe denkt u dat de SDG’s in specifieke gebiedsontwikkelingen kunnen landen? Over deze vraag gaat u in gesprek met Van de Griendt, Marcel Herms (gemeente Utrecht) en Jos Sentel (Syntrus Achmea Real Estate & Finance). Met de opbrengsten doen we een aanzet voor een lokale SDG-agenda voor de gebouwde omgeving, compleet met indicatoren en bijbehorende doelen.
  • Samenwerkingsconstructies
    Publieke en private partijen hebben elkaar nodig bij stedelijke transformaties. Zeker bij grootschalige gebiedstransformatie zijn partijen voor langere tijd aan elkaar verbonden en leeft vaak de wens om de samenwerking op een goede manier juridisch te verankeren. Hiervoor bestaan verschillende vormen. Welke vorm het beste past in een concrete situatie hangt af van verschillende factoren, zoals de grondposities en de risicobereidheid. Helen Amerika (Akro Consult), Aeisso Boelman (Fakton), Frank ten Have (Deloitte) en Michel van Rhee (Brink Groep) presenteren vijf verschillende samenwerkingsconstructies. U verdiept uw kennis over de voor- en nadelen van deze constructies en ontdekt hoe u tot een keuze voor een specifieke constructie komt. Rik Dalmeijer (gemeente Zoetermeer) gaat hier aan de hand van voorbeelden uit Badhoevedorp en Zoetermeer dieper op in.
  • Inclusieve stad
    Naast de woningbouwopgave heeft Nederland nog meer prangende opgaven. Daarom hebben steeds meer gebiedsontwikkelingen aandacht voor de inclusieve stad. Thema’s als gentrificatie, segregatie of het verdwijnen van het middensegment staan in veel gebieden hoog op de agenda. Edwin Buitelaar (Planbureau voor de Leefomgeving en Universiteit van Utrecht) laat zien hoe u de inclusieve stad kunt duiden. Aan de hand van vier principes schetst hij manieren waarop steden hier invulling aan kunnen geven. Buitelaar brengt de gevolgen voor binnenstedelijke gebiedsontwikkelingen in kaart en gaat met u in gesprek over de keuzes die u kunt maken om te zorgen dat een gebiedsontwikkeling bijdraagt aan een inclusieve stad.
  • Onrendabele toppen en stedelijk investeren
    Het programma Stedelijke Transformatie onderzocht de omvang en achtergrond van onrendabele toppen bij gebiedstransformaties. Wilt u weten aan welke knoppen u kunt draaien om een tekort kleiner te maken? Op deze én meer vragen gaan Damo Holt (Rebel) en Frits Dinkla (Rho Adviseurs) in tijdens hun sessie op het jaarcongres Stedelijke Transformatie. Zij delen inzichten over planoptimalisatie, uitruil via bonus-opties, anders omgaan met inbrengwaardes en saneringskosten, alternatieve bekostiging, effectiever en flexibeler kostenverhaal, stadsfondsen of verruiming van de planologische mogelijkheden op basis van de Omgevingswet. Ook vertellen zij over de ideeën die er bij ministeries leven om snelheid in de landelijke opgaven te krijgen. Daarnaast krijgt u ruimte om uw eigen casus in te brengen.
  • Financiering bij stedelijke transformaties
    Erwin Heurkens en Fred Hobma (TU Delft) bieden een overzicht van de verschillende financieringsinstrumenten voor binnenstedelijke gebiedsontwikkelingen. Hierbij geven zij het brede spectrum aan waarop deze financiering kan plaatsvinden: van volledig publiek tot volledig privaat. Zij lichten de verschillende principes toe en geven aan hoe u in een publiek-private samenwerking tot een win-win-situatie komt. Diverse financieringsinstrumenten die u hierbij kunt inzetten passeren de revue.
  • Klimaatadaptatie in De Hoef in Amersfoort
    Het klimaat is aan het veranderen. Steden moeten met het klimaat mee veranderen om voorbereid te zijn op weerextremen in de toekomst. Met heftigere regenbuien en meer hittestress zullen toekomstige wijken er anders uitzien. Maar wat verandert er precies en welke gevolgen heeft dat voor de projecten van nu? Jeroen Rijsdijk (Arcadis) toont aan wat de impact van de klimaatverandering is en legt uit hoe steden hier op in kunnen spelen. De gemeente Amersfoort vertelt hoe klimaatadaptatie een plek kreeg in hun beleid en hoe zich dit vertaalt naar de gebiedsontwikkeling van De Hoef. Na afloop weet u hoe u zorgt voor klimaatbestendige gebiedstransformaties.
  • Nieuwe iconen voor de stad
    City branding is een opkomend fenomeen. Net zoals bekende merken als Nike en Apple weten steden steeds beter een herkenbare identiteit op te bouwen. Evenementen, maar ook beeldbepalende gebouwen vormen deze identiteit. Iconen kunnen een gebied of stad direct op de kaart zetten. Maar een gebied kan zelf ook een icoon worden. Voor steden en gebieden met een sterk merk is het veel makkelijker om producten en diensten te verkopen en mensen en investeringen aan te trekken. Hoe kunt u iconen toevoegen aan de stad om die daarmee op de kaart te zetten? Wouter Jan Verheul (TU Delft) biedt inspiratie door succesvolle iconen en minder succesvolle voorbeelden te presenteren. Peter Kuenzli (GideonConsult) licht toe hoe de wijk Roombeek zich na een herstructurering ontwikkelde tot een belangrijke toevoeging voor Enschede. Christiaan Cooiman (Heijmans) vertelt meer over Katendrecht in Rotterdam.
  • Placemaking bij transformatiegebieden
    Placemaking legt verbinding tussen gebruikers en openbare ruimtes, waarbij de gebruiker de belangrijkste rol heeft. Denk aan parken, stadscentra, pleinen, stadstuinen, speelpleinen en buurten. Steeds vaker heeft placemaking een rol in stedelijke transformatiegebieden. Vaak in de vorm van tijdelijke invullingen, maar ook door permanente functies. Dit kan een impuls geven aan de stad als geheel. Aan de hand van concrete casussen leert u de mogelijkheden van placemaking kennen. Hans Karssenberg (Stipo) toont aan hoe placemaking een toevoeging voor de stad kan zijn. Noor Wit (Van Wijnen) geeft toelichting op de tijdelijke circulaire woningen op het voormalige Suikerterrein in Groningen. Elisabeth Boersma (BPD) vertelt over de ontwerpwedstrijd op het Campinaterrein in Eindhoven.
  • Vitale wijken
    De gebiedsontwikkeling Langs Eem en Spoor in Amersfoort ligt als een hoefijzer om de wijk Soesterkwartier heen. De ambitie, afgesproken in een regiodeal, is gezond stedelijk leven voor iedereen in het Soesterkwartier en de gebieden hier direct omheen. Het Soesterkwartier moet daarbij nadrukkelijk profiteren van de ontwikkeling van Langs Eem en Spoor. Mattijs de Jong (gemeente Amersfoort) en Kirsten van de Meeberg (Over Morgen) leggen uit hoe een integrale visie voor deze wijk tot stand komt en welke concrete doelstellingen zijn geformuleerd. Ze gaan tijdens deze sessie met u in gesprek over hoe u van visie naar uitvoering komt en op welke manier u ervoor kunt zorgen dat een wijk profiteert van de ontwikkeling van een naastgelegen gebied.
  • Doorstroming op de woningmarkt
    De woningmarkt zit op slot. Eén van de oorzaken is een gebrek aan doorstroming. Woningen komen niet vrij voor huishoudens die op dat moment beter in deze woning passen. Hierdoor vinden woningzoekenden lastig woonruimte die past bij hun levensfase. Tijdens deze sessie kijkt u vanuit verschillende invalshoeken naar doorstroming en welk effect dit kan hebben op de woningmarkt. Welk product moet volgens u absoluut op de markt worden aangeboden om daadwerkelijk een verhuisketen op gang te brengen? George van Hooijdonk (MN), Esther Geuting (Stec Groep), Gert Jan Hagen (Sprinco Urban Analytics) en Erik Bijsterbosch (provincie Utrecht) bespreken de do’s en don’ts binnen dit thema.
  • Rekensessie middenhuur
    Op de woningmarkt bestaat een fors tekort aan middenhuurwoningen. Bij gebiedsontwikkelingen wordt daarom vaak ‘geëist’ om ook dit huursegment in het programma op te nemen. Maar wat betekent dit voor de financiële haalbaarheid, zeker als het gaat om het toevoegen van woningen in het lagere segment (tot 900 euro)? Tijdens deze sessie geven beleggers u een uniek inkijkje in de manier waarop zij rekenen aan middenhuur. Op basis daarvan bespreken we onder leiding van Vincent van Esch (provincie Utrecht), Frank van Blokland (IVBN) en Bart Dopper (Stec Groep) de haalbaarheid en betaalbaarheid van het middenhuursegment.
  • De echte succesfactor van de smart city: een datagedreven participatieaanpak
    De betrokkenheid van inwoners in een smart city verschilt. Ontdek het belang van een datagedreven participatiestrategie en hoe u dit slim in kunt vullen. Nicolette Ouwerling en Harmen van Doorn (Citisens) vertellen over hun segmentatiesysteem, waarin inwoners worden ingedeeld op basis van hun betrokkenheid en participatiegedrag. Het systeem onderscheidt acht profielen. Ervaar wat deze indeling betekent voor het betrekken van inwoners bij veranderingen in de leefomgeving. Hoe dit concreet werkt in een traject – met een combinatie van big data en small data – wordt duidelijk in de casus Knowledge Mile Park in Amsterdam, één van de smart city-projecten van deze stad.
  • Verleiden om een goede stad te zijn
    Voor middelgrote steden zijn binnenstedelijke transformatieprojecten een belangrijke kans om de kwaliteit, de aantrekkingskracht en de identiteit van de stad te versterken en om bestaande en nieuwe bewoners, bedrijven en bezoekers aan de stad te binden. Juist voor middelgrote steden zijn binnenstedelijke transformaties van belang om het verleidelijke verhaal en de positie van de stad binnen het stedelijk netwerk te versterken. Maar werkt dat? Hoe ontwikkelt u concepten waarin kwaliteit van leven en het verhaal van de stad tot uitdrukking komen? Wat zijn de condities om de huiskamerfunctie van de binnenstad te versterken? Het afgelopen jaar verkenden de Brabantse Midsize gemeenten samen met de provincie Noord-Brabant en Platform31 deze vragen in een kennisontwikkelingstraject. Joost van Hoorn (Platform31) deelt lessen en inzichten. Alex Sievers (Beyond Now) biedt handvatten voor het aanpakken van conceptontwikkeling. Martin Hagreis (gemeente Oss) biedt inspiratie met de casus Walkwartier Oss. Een gesprek over de ruimtelijke kwaliteit en attractiviteit in relatie tot anonimiteit, gemeenschapsvorming, betaalbaarheid en organisatie van betrokkenheid.
  • Duurzame transformatie van de monumentale Meelfabriek in Leiden
    De Meelfabriek is een monumentaal fabriekscomplex in Leiden. Met een vloeroppervlak van maar liefst 55.000 m² is De Meelfabriek als Rijksmonument een omvangrijk herbestemmingsproject. Het complex bestaat uit verschillende grote gebouwen: de oude gebouwen wordt nieuw leven ingeblazen en nieuwe gebouwen worden toegevoegd. In het complex komen nieuwe functies als wonen, een hotel, een kantoor en culturele functies. De Meelfabriek is een schoolvoorbeeld van innovatieve gebiedsontwikkeling met respect voor monumentaal erfgoed en aandacht voor duurzaamheid. Initiatiefnemer Ab van der Wiel werkt al sinds de jaren tachtig van de vorige eeuw aan deze herbestemming. Samen met Maarten van Oosterom (projectmanager bij de gemeente Leiden) neemt hij u mee langs de belangrijkste onderdelen van dit binnenstedelijke transformatieproject als onderdeel van de herontwikkeling van de oostelijke binnenstad van Leiden. Thessa Fonds van The Missing Link trapt de sessie af met een introductie over de kracht van erfgoed bij gebiedstransformaties.
  • Uw bestuurder ondersteunen met lef!
    Bestuurlijk lef is nodig om binnenstedelijke gebiedstransformaties van de grond te krijgen en te laten slagen, zowel aan de publieke als aan de private kant. Hoe geeft een bestuurder daar vorm aan en hoe kunt u daar als direct betrokkene, dichtbij de bestuurder, bij ondersteunen en adviseren? Marcel Boogers (senior adviseur bij BMC en hoogleraar Innovatie en Regionaal Bestuur aan de Universiteit van Twente) biedt inzicht. Hij laat zien hoe u uw bestuurder kunt steunen bij het maken van generatieoverstijgende afwegingen en keuzes. Zeker in een tijd met snelle veranderingen en grote onvoorspelbaarheid is dit noodzakelijk. Tijdens deze sessie verkent u op welke manieren bestuurlijke lef ingezet kan worden, welke tips en handigheden er zijn om onderhandelingen te voeren en afspraken te maken. Daarnaast leert u hoe processen door bestuurlijke lef versneld kunnen worden en hoe de projectorganisatie daar aan bij kan dragen.
  • Parkeren en duurzame gebiedsontwikkeling
    Willen we Nederland in de toekomst goed bereikbaar, leefbaar en veilig houden, dan vergt dit een brede aanpak van bereikbaarheidsopgaven, inclusief parkeren in relatie tot duurzame gebiedsontwikkeling. Niet alleen voor de bouwopgave van 1 miljoen woningen, maar ook in de transformatie van bestaande gebieden. Om dit te realiseren is een integrale aanpak en een goede samenwerking tussen verschillende partijen nodig. Hiervoor stelde CROW een handleiding ‘Parkeren en duurzame gebiedsontwikkeling’ op waarin verschillende praktijkvoorbeelden zijn opgenomen. Frans Bekhuis (CROW) geeft hierop een toelichting. Ook kunt u zich laten inspireren door voorbeelden uit de praktijk, zoals de Binckhorst in Den Haag.
  • Actief of passief grondbeleid: wat is er nodig voor stedelijke transformatie?
    Binnenstedelijke gebiedstransformaties gaan gepaard met grote investeringen en lange terugverdientijden. Beide ingrediënten voor een aanzienlijk risicoprofiel. Veel gemeenten wensen een transformatieproject toch vooral via de weg van passief grondbeleid te realiseren. Matthijs Witting (TU Delft – Management in the Built Environment) deed in samenwerking met TwynstraGudde onderzoek naar actief vs passief grondbeleid: ‘Gebiedsontwikkeling vanuit een gemeentelijk perspectief’. Witting deelt de verrassende resultaten van zijn onderzoek en benadrukt het belang van een goede ontwikkelstrategie en de parameters die hiervoor bepalend zijn. Aan de hand van stellingen faciliteren Claudia Hanemaaijer en Martin Stout van TwynstraGudde de discussie over welk grondbeleid we nodig hebben voor stedelijke transformatie.

Voor wie?

Werkt u aan een binnenstedelijke gebiedstransformatie, vanuit een overheid, een marktpartij, of als adviseur, dan bent u van harte uitgenodigd voor dit congres.

Doet u mee?

Op dit moment werken het programma Stedelijke Transformatie en de provincie Utrecht hard aan de verdere invulling van het programma. Heeft u ideeën of suggesties? Laat het ons weten:

Map for Prodentfabriek: Oude Fabriekstraat 20, 3812 NR Amersfoort
P1010887 internal thumb small 1541507638

Jaarcongres Stedelijke Transformatie

Stedelijke transformaties als impuls voor de stad

Stedelijke transformatie betekent niet alleen meer ruimte voor wonen. Het biedt ook ruimte om andere maatschappelijke opgaven op te pakken en de leefbaarheid te vergroten. Tijdens het derde jaarcongres van het programma Stedelijke Transformatie ontdekt u welke mogelijkheden er zijn om stedelijke transformatie in te zetten als impuls voor de stad. Daarnaast brengen we u op de hoogte van de opbrengsten van het programma tot nu toe. Lees meer

Kosten:   Deelname aan het congres is kosteloos voor medewerkers van gemeenten, provincies, Rijk, kennisinstellingen, corporaties en leden van Neprom, Bouwend Nederland, IVBN. Zo niet, dan betaalt u 150 euro (ex. BTW).



Bij aanmelden gaat u akkoord met onze algemene voorwaarden.