Gezamenlijk de balans in binnensteden terugbrengen

Interview met Jop Fackeldey, gedeputeerde provincie Flevoland en voorzitter programma Stedelijke Transformatie

Nederland staat voor een enorme opgave met de verstedelijking. Met name in de steden groeit de vraag naar woningen. Op de Dag van de Stad gaat Jop Fackeldey, Gedeputeerde Provincie Flevoland en voorzitter Programma Stedelijke Transformatie in gesprek met medebestuurders van zowel overheden als marktpartijen in een lunchsessie. “Het is zo belangrijk dat we met elkaar kennis en kunde uitwisselen.” Lees meer

Instrumenten mixen: sturen binnen stedelijke transformatie

Welk type aanpak en alliantie zijn nodig om gebieden succesvol te transformeren? Onderzoekers van de TU Delft vertellen tijdens de programmadag Stedelijke Transformatie over een mix van instrumenten die zowel op harde als zachte wijze sturing geven aan de betrokken partijen. Lees meer

Allianties transformeren de stad

De tijd dat we vertrouwden op centrale ordening, sturing en maakbaarheid is voorbij. Samenwerking tussen overheid en markt is in deze tijd cruciaal om complexe maatschappelijke vraagstukken, zoals de verstedelijkingsopgave, aan te pakken. Hoe zorg je dan voor een optimaal samenspel? Maarten Königs van Holland Branding Group pleit op de programmabijeenkomst Stedelijke Transformatie voor allianties. “Mensen of organisaties alleen redden het niet, allianties zijn platforms voor het creëren van projecten.” Lees meer

Samenwerken bij gebiedstransformaties

Terugblik programmabijeenkomst Stedelijke Transformatie

Samenwerking is een essentieel thema bij alle gebiedstransformaties. Dat blijkt uit het eerste halfjaar van het programma Stedelijke Transformatie. Dit thema stond dan ook centraal tijdens de programmadag op 9 oktober in Ede. In verschillende deelsessies werd ingegaan op succesfactoren voor samenwerking en in de plenaire sessie ging Martijn Frijters in op de vraag: wat maakt samenwerking zo lastig? Lees meer

PPS: Positieve Prikkels tot Samenwerken

Het economisch herstel van de afgelopen jaren stelt gebiedsontwikkeling voor complexe opgaven. Een forse en ongeduldige woningbouwopgave, torenhoge ambities rondom duurzaamheid en onzekerheid rondom het financiële rendement vormen een driedubbele uitdaging voor publiek-private samenwerking (PPS) anno 2018. Tegelijkertijd is dit dé context waarin deze samenwerkingsvorm haar meerwaarde kan bewijzen, betoogt Frank ten Have van Deloitte. In een levendige themasessie ontvouwt hij tijdens de programmadag Stedelijke Transformatie zes thema’s voor de PPS van de nabije toekomst. Lees meer

Werken aan steden die gezond, sociaal, bereikbaar en veerkrachtig zijn

Interview met Harriet Tiemens, wethouder gemeente Nijmegen

Harriët Tiemens is wethouder (Duurzaamheid, Wonen, Mobiliteit, Parkeren, Groen & water) in de gemeente Nijmegen en de nieuwe voorzitter van de fysieke pijler van de G40. Welke opgaven ziet zij wat betreft binnenstedelijk bouwen? En wat zijn binnen de fysieke pijler dé speerpunten voor de komende periode. Ze vertelt over hobbels en kansen en over wat haar eigen drijfveren zijn. Lees meer

Flexibele planvorming: sturen op speelruimte

Bij steden in transitie passen flexibele ruimtelijke regels. Maar het is vaak lastig speelruimte te creëren in een stelsel waarin rechtszekerheid en uitvoerbaarheid centraal staan. Daarnaast willen overheden blijven sturen op kwaliteit van plan en proces. De Omgevingswet is daarom veelbelovend, maar vooralsnog toekomstmuziek. In de themasessie Flexibele planvorming verkent jurist Albert Jan Meeuwissen tijdens de programmadag Stedelijke Transformatie hoe flexibiliteit mogelijk is onder de huidige wetgeving. Lees meer

Duurzame gebiedsontwikkeling: kwaliteit van plan én proces!

Tijdens de tweede themasessie Kwaliteit van plan serveert Henk Puylaert van adviesbureau H2Ruimte vijf richtinggevende principes, die samen een kompas vormen dat wijst richting een duurzame gebiedsontwikkeling. Duurzame gebiedsontwikkeling is in de ogen van Puylaert vooral zélf nadenken, niet klakkeloos anderen kopiëren. “Het betekent voor mij niet veel meer dan je verstand gebruiken. Duurzaam handelen is slim handelen.” Maar hoe doe je dat? Lees meer

Condities voor samenwerking: de ambachtelijke aanpak

Wat kun je doen om een samenwerking te doen slagen? Volgens Edwin Kaats van Common Eye zijn er vijf domeinen waarop je interventies kunt doen: ambitie, belangen, relatie, organisatie en proces. Tijdens de programmadag Stedelijke Transitie in Ede vertelde de organisatieadviseur hoe je in de praktijk van gebiedsontwikkeling aan deze knoppen kunt draaien. Lees meer

Samenwerken voor integrale gebiedsontwikkeling bij versnipperd grondeigendom

Veel transformatieprojecten hebben de ambitie om de gebiedsontwikkeling integraal en in samenwerking aan te pakken. Tegelijkertijd hebben zij vaak te maken met verschillende grondeigenaren met verschillende belangen. Gemeenten zijn terughoudend in het actief verwerven van grootschalige grondposities, waardoor oplossingen soms organisch en geleidelijk ontstaan. Maar hoe zorg je dan ervoor dat je zowel de kwaliteit en integraliteit bewaakt én vaart kunt maken? Lees meer

Hoe ontstaan onrendabele toppen?

Maar liefst driekwart van de gemeenten rekent op publieke tekorten bij stedelijke transformatieprojecten. Ook ziet bijna de helft private tekorten bij die gebiedsontwikkelingen. Gemiddeld loopt het publieke tekort op tot zo’n 19 miljoen euro per project; omgerekend zo’n 13.000 euro publiek tekort per woning. Dat berekende Rebel in opdracht van het programma Stedelijke Transformatie. Tijdens de programmadag in Ede vertelde Damo Holt (Rebel) samen met collega Liesbeth van Walsum waardoor die onrendabele toppen ontstaan en wat mogelijke aanpakken zijn. Lees meer

De Reiswijzer 2018: de x-factor vinden

In aanloop naar de Reiswijzer 2018 wordt duidelijk dat partnerselectie een steeds grotere rol gaat spelen bij selectieprocedures voor grote en complexe gebiedsontwikkelingen. Want dat kan een mogelijke oplossing zijn voor oplopende kosten. Zeker in projecten waar de risico’s hoog zijn en een goede afstemming nodig is tussen publieke en private belangen, kan partnerselectie een goed alternatief vormen voor traditionele selectieprocedures. Maar partnerselectie is niet eenvoudig; er wordt snel gefocust op de inhoud en het formuleren van harde criteria. Lees meer

Soft skills doorslaggevend voor succes stedelijke kavelruil

Het Stimuleringsprogramma Stedelijke Kavelruil (SSKR), een samenwerking van het ministerie van BZK en het Kadaster experimenteert met stedelijke kavelruil. Opvallend is dat soft skills een grote rol spelen in een succesvol verloop van het kavelruilproces. Dit in combinatie met stapsgewijs werken, met duidelijke doelen per fase en heldere vastlegging. En overal geldt: zorgvuldigheid is belangrijker dan snelheid. Lees meer

Revolverend fonds van meerwaarde bij onzekere business case

Dinsdag 11 december presenteerde minister Ollongren het revolverend fonds voor binnenstedelijke gebiedstransformatie aan de Kamer. Na de aankondiging van dit fonds, eerder dit jaar, werkten gemeenten en marktpartijen aan een advies, in aanvulling op eerdere aanbevelingen die zij hebben gedaan over dit fonds. Dit vervolgadvies gaat dieper in op de soorten transformatieprojecten waarin het fonds kan participeren en de verschillende manieren waarop dat kan. Lees meer

“We willen bouwen, sociale kansen vergroten én versnellen”

Interview met Roeland van der Schaaf, wethouder Groningen

In Groningen wordt hard gewerkt aan binnenstedelijke transformatie. Vooral in de kwetsbare wijken werkt de gemeente voortvarend aan wijkvernieuwing. Die versnelling betekent allesbehalve kwaliteitsverlies. “We doen veel meer dan alleen woningen opknappen”, zegt Roeland van der Schaaf, wethouder Groningen en ‘boegbeeld’ van stedelijke vernieuwing binnen de G40. “Want transformatie in innige combinatie met sociale maatregelen is hard nodig.” Lees meer

Vernieuwing GREX: een toekomstbestendig systeem voor kostenverhaal

De verdeelsleutel is straks hét sleutelbegrip in de nieuwe Omgevingswet. Dat vertelde Frits Dinkla van Rho adviseurs in de themasessie Kostenverhaal van afgelopen juni. Inmiddels is op verzoek van het ministerie van Binnenlandse Zaken (BZK) onderzoek gedaan naar de effecten van verschillende verdeelsleutels op casussen uit de praktijk: welke impact heeft welke deelsleutel op het kostenverhaal? In de themasessie Kostenverhaal van oktober vertelde Dinkla over de uitkomsten van dit onderzoek. Lees meer

“Aanpassing Crisis- en herstelwet versnelt woningbouw en faciliteert lef”

Interview Monique Arnolds, programmamanager Crisis- en herstelwet

Het versnellen van de woningbouw en het faciliteren van duurzame ontwikkeling: met die doelen wordt de Crisis- en herstelwet (Chw) begin 2019 gewijzigd. Monique Arnolds, programmamanager Crisis- en herstelwet, legt uit wat de wijzigingen opleveren voor stedelijke transformatieprojecten. “De vele experimenteerruimte die al in de wet zit, wordt aangevuld. Nog lang niet alle steden maken daarvan gebruik. Vooral dat mag veranderen: versnelling valt of staat bij ambtelijk en bestuurlijk lef.” Lees meer

“We hebben nu wel de smaak van transformeren te pakken”

Interview met Erik van Merrienboer, gedeputeerde provincie Noord-Brabant

Tot en met 2050 heeft Noord-Brabant zo’n 160.000 nieuwe woningen nodig, waarvan ruim 140.000 in de stedelijke concentratiegebieden. In aanloop naar het tweede jaarcongres Stedelijke Transformatie, waar hij het welkomstwoord brengt, maakt gedeputeerde Erik van Merrienboer een voorlopige balans op. “We hebben al aardig wat in gang gezet!” Lees meer

‘Eigendomsgevoelig’ transformeren: lessen uit onderzoek

Versnippering van het grondeigendom is een wezenlijk obstakel bij het realiseren van binnenstedelijke woningbouw. Het kan leiden tot dure en tijdrovende verwervingstrajecten die de haalbaarheid van de oorspronkelijke plannen beperken. In de derde themasessie over versnipperd grondeigendom geeft Fred Hobma (TU Delft) de term ‘eigendomsgevoelig transformeren’ een toepasbare lading, op basis van relevant onderzoek. Lees meer

“We moeten elkaar stimuleren, inspireren en opjutten”

Interview met Desirée Uitzetter, directeur gebiedsontwikkeling BPD en voorzitter NEPROM

Hoe kunnen we de opgave van de complexe binnenstedelijke gebiedstransformatie met elkaar realiseren? Tijdens het jaarcongres Stedelijke Transformatie op 14 februari debatteert Desirée Uitzetter, directeur gebiedsontwikkeling BPD en voorzitter NEPROM, over deze vraag in de plenaire paneldiscussie. “De uitdaging is enorm. Het vergt alles van onze creativiteit en onze vermogens om goed samen te werken.” Lees meer